Przedstawienie pełnej historii krakowskiej kościelnej historiografii począwszy od Kroniki polskiej Galla Anonima (ok. 1116), jak też nauczania historii Kościoła tym czasie wymaga, aby nie pozostać tylko na poziomie prostego wyliczania autorów, dzieł i profesorów, odpowiednio dużego opracowania nie mieszczącego się w ramach artykułu, dlatego w tym przedstawieniu temat zostanie ograniczony tylko do dziejów katedry historii Kościoła na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Krakowskiego. Zagadnienie to ostatnio podejmowali: o. Marian Kanior OSB i ks. Stanisław Piech w swoich opracowaniach dotyczących dziejów tego wydziału Wszechnicy Jagiellońskiej.
Przeszłość Kościoła Katolickiego była zawsze przedmiotem nie tylko zainteresowania wiernych, ale także i nauczania, choć z początku nie wykładano jej osobno. Historię uważano za naukę pomocniczą konieczną do zrozumienia komentowanych dzieł klasycznych autorów. W okresie średniowiecza jako pomoc w przekazywaniu wiedzy z tego zakresu służyła Kronika papieży i cesarzy Strzemieńczyka dominikanina Marcina z Opawy zwanego Polakiem (1279). Podobnie było na Uniwersytecie Krakowskim. Później, od czasów profesora tej wszechnicy Jana z Dąbrówki (ok. 1400-1472), historię Kościoła w Polsce wykładano na tejże uczelni łącznie z historią Polski posługując się monumentalnym komentarzem Dąbrówki do Kroniki polskiej biskupa krakowskiego bł. Wincentego Kadłubka (1208-1218) napisanym w latach 1434 - 1436. W okresie humanizmu, doszło do większego uświadomienia sobie znaczenia własnej przeszłości ale także i wówczas nie wykładano osobno historii Kościoła. Następnym podręcznikiem, a pierwszym drukowanym, dotyczącym tej tematyki było dzieło profesora Uniwersytetu Macieja Karpigi z Miechowa (Miechowita) (1457-1523).
Systematyczne nauczanie historii Kościoła jako wyodrębnionej dziedziny teologicznej na Uniwersytecie Krakowskim rozpoczęło się dopiero w ostatniej ćwierci wieku XVIII, pomimo iż w Europie nastąpiło to już w połowie poprzedniego wieku. Do ożywienia badań historycznych w teologii w krajach Zachodniej Europy przyczyniła się reforma studiów uniwersyteckich w Wiedniu dokonana za rządów Marii Teresy przez holenderskiego jansenistę barona Gerarda van Swietena (1700-1772), a w Polsce reforma Uniwersytetu Krakowskiego, którą przeprowadził ks. Hugo Kołłątaj (1750-1812).
